Franciszek STYLIŃSKI – założyciel struktur tarnowskiej policji w odrodzonej Polsce

Franciszek STYLIŃSKI – założyciel struktur tarnowskiej policji w odrodzonej Polsce

Franciszek Styliński urodził się 16 VII 1869 r. w Oleśnie koło Dąbrowy Tarnowskiej. Był synem, Jana - nauczyciela i Marianny z Hoffmanów. W 1894 r. ożenił się z Amalią, Anną Hałdzińską. Miał z nią trzy córki i pięciu synów, z których dwóch zmarło w młodym wieku. Stanisław - uczeń szkoły ceramicznej w Czechach, zmarł w 1912 r. mając zaledwie 17 lat. Karol - żołnierz 5 Pułku Piechoty Wojska Polskiego poległ w 1920 r., w wieku 22 lat pod Wilejką, walcząc w wojnie polsko-bolszewickiej, w obronie Wilna.

Jeszcze przed I wojną światową związał się z Tarnowem. Był właścicielem kaflarni i Domu Rolniczo-Handlowego „Flora”, a także zarządcą Browaru Sanguszków, działaczem konspiracji niepodległościowej, członkiem Związku Walki Czynnej i Polskiej Organizacji Wojskowej, legionistą. Był zwolennikiem ruchu skautowego, który w Tarnowie zakładali m.in. jego synowie Jan, Stanisław i Marian.

W latach 1912-1914 wspierał czynnie i finansowo Związek Strzelecki i Drużyny Bartoszowe. Od 1914 r. pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, a w 1915 r. zakłada Ligę Kobiet Polskich. Po wybuchu I wojny światowej stał się zastępcą komisarza wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego w Tarnowie. W sierpniu 1914 r. organizował wyjazdy pierwszych ochotników legionistów, do Krakowa na Oleandry, do I Kompanii Kadrowej, a następnie do I Brygady Józefa Piłsudskiego. Wśród ochotników znaleźli się też jego synowie - Jan i Marian. Z Tarnowa wyjechał na początku listopada 1914 r. na czele ostatniej grupy legionistów, tuż przed zajęciem naszego miasta przez wojska rosyjskie 10 XI 1914 r.. Swoją bogatą w niezwykłe przygody i niebezpieczną próbę dołączenia, wraz z 15-letnim wówczas synem Karolem, do I Brygady Legionów walczącej na ziemi sądeckiej, opisał w „Pamiętniku”. Po osiągnięciu celu walczył tam jako sierżant 5. Pułku Piechoty Legionowej, wsławiając się w 1915 r. wielkim męstwem i odwagą. Wziął udział w bitwach nad Nidą pod Konarami, Ożarowem i Tarłowem, gdzie został ranny. Za wyróżniający się udział w bitwach został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari. Jednak odniesione rany nie pozwoliły mu pozostać na froncie i od jesieni 1915 r. ze względu na stan zdrowia został z wojska urlopowany.

Wrócił więc do Tarnowa, gdzie piastował funkcję radnego miejskiego. Razem z synami czynnie uczestniczył w wojskowym przewrocie niepodległościowym z 30 na 31 X 1918 r., w wyniku którego Tarnów stał się pierwszym niepodległym miastem odradzającej się Polski. Z upoważnienia POW (Polskiej Organizacji Wojskowej) organizował w pierwszych dniach listopada 1918 r. policję w Tarnowie, na czele której z dniem 1 grudnia 1919 roku stanął nadkom. Władysław Szporek.

W 1922 r. wyjechał z synami i jedną z córek na Polesie, gdzie na działkach otrzymanych od wojska, w pobliżu Kosowa Poleskiego gospodarował i działał społecznie wśród miejscowej ludności polskiej i białoruskiej. W okresie międzywojennym czynnie działał w Związku Legionistów. W 1939 r. po obfitującym w zdarzenia życiu osiadł w Burzynie u syna Mariana - burmistrza Tuchowa. Tam też 10 VII 1940 r. zmarł. Spoczął na cmentarzu parafialnym w Tuchowie.

Franciszek Styliński jest autorem „Pamiętnika”, częściowo zaginionego, opisującego walki o niepodległość.

(Opracowano w oparciu o materiały A. Sypka, M. Żychowska, K. Bańburski)